Send by email

Van 7 tot 9 september 2015 kwam de wereldwijde afvalbeheersector in Antwerpen samen voor het jaarlijkse ISWA World Congress. ISWA staat voor “International Solid Waste Association” (Internationale vereniging voor vast afval) en is wereldwijd de grootste overkoepelende non-profitorganisatie voor de promotie van een professioneel en duurzaam afvalbeleid (www.iswa.org). Het jaarlijkse wereldcongres is een hoogtepunt binnen de activiteiten van ISWA, waarbij drie dagen lang ideeën en ervaringen onder de loep worden genomen.

Voor hen die het congres niet konden bijwonen heeft Prof. Dr. Karl Vrancken, Wetenschappelijk voorzitter van het ISWA2015 World Congress en Onderzoekscoördinator Duurzaam Materialenbeheer bij VITO, een aantal samenvattende opmerkingen genoteerd.

"Het ISWA2015 World Congress heeft aangetoond dat de afvalbeheersector bestaat uit een levendige en enthousiaste groep mensen. Er werden nieuwe inzichten voorgesteld, en er werd een discussie gehouden rond innovatieve technologieën, een beter beheer en de veranderende rol van de sector. En we hebben ons goed geamuseerd. Het congres heeft aangetoond dat er de laatste tientallen jaren heel wat vooruitgang is geboekt, en dat tal van bedrijven en organisaties het goede voorbeeld geven en best practices hebben ingesteld. We hebben echter ook geleerd dat we, als gevolg van het steeds toenemende bevolkingsaantal en de toenemende verstedelijking, voor verschillende uitdagingen staan. 

De meest dringende kwesties zijn:

  • de afvalverzameling in midden- en lage-inkomenslanden
  • het sluiten van open stortplaatsen
  • de behoefte om van afvalverwerking over te gaan tot materiaalbeheer

Bepaalde regio’s in de westerse wereld, zoals ook Vlaanderen en de Stad Antwerpen, kunnen bogen op een inzamelingspercentage van 100% en een recyclagepercentage van meer dan 70%. Toch blijft er over de hele wereld een behoefte bestaan om de plannen rond afvalverzameling nog verder uit te breiden en aparte inzamelingen te organiseren, zodat het afval beter gerecycleerd, opgeknapt en hergebruikt kan worden. In tal van ontwikkelingslanden liggen de inzamelingspercentages tussen de 40 en 60%. Wij moeten het initiatief nemen om dit naar een veel hoger niveau te brengen. De lessen die we hebben geleerd van de hoge-inkomenslanden zouden naar de ontwikkelingsgebieden moeten worden overgebracht om hen erbij te helpen sprongsgewijze vorderingen te maken in de richting van een performant afvalbeheersysteem. Op basis van de voorspelde bevolkingstoename is het te verwachten dat heel wat steden in ontwikkelingslanden de komende jaren hun afvalproductie zullen verdubbelen. Daarom zou de sector niet enkel moeten investeren in een infrastructuur voor afvalverzameling en afvalbeheer, maar eveneens in preventie bij de bron.

ISWA wil vooral van de sanering van bestaande open stortplaatsen een prioriteit maken. Dit moet dan weer worden weerspiegeld in de plannen voor ontwikkelingssteun van hoge-inkomenslanden.

Open stortplaatsen in India, Indonesië en de Filipijnen hebben een negatievere invloed op de levensverwachting dan malaria. De levens van 64 miljoen mensen worden beïnvloed door de 50 grootste stortplaatsen ter wereld (wat overeenkomt met het bevolkingsaantal van Frankrijk). Hoewel het heel wat geld zal kosten om die op te ruimen, zouden de maatschappelijke kosten nog groter zijn als we niets doen.

De wereld moet langzamerhand afstand beginnen nemen van afvalbeheer (d.w.z. het opruimen van een probleem) om zich te richten op materiaalbeheer (d.w.z. functionele producten en diensten leveren aan de maatschappij).

Om de ontwikkeling van de circulaire economie te helpen verstevigen en ondersteunen, willen ISWA en de afvalbeheersector proactief gaan samenwerken met alle spelers binnen de waardeketen en zo een hecht team van spelers samenstellen. We moeten contact zoeken met de mijn- en verwerkingsindustrie en met grote bedrijven die verbruiksgoederen produceren om onze kennis te verspreiden en de rol die wij spelen bij de preventie van afval nog te verstevigen.

Kringlopen kunnen enkel worden verbeterd en gesloten als we meer aandacht gaan besteden aan de kwaliteit van de producten, bestanddelen en materialen. Het is even belangrijk dat secundaire grondstoffen aan de kwaliteitsnormen voldoen als dat primaire grondstoffen dat doen, en dat moet worden weerspiegeld in het ontwerp, de demontage, de inzameling, de scheiding en de verwerking van afvalmateriaal.

Uit veel presentaties hebben we geleerd dat er technologieën beschikbaar zijn om de verdere invoering van duurzame afval- en materiaalbeheerdiensten te ondersteunen. Die kunnen en zouden moeten worden toegepast om voedselafval, zwerfvuil, afval uit de bouw- en sloopsector, elektronica en gevaarlijk afval te beheren, en om energie, opwarming en chemicaliën te produceren. Er werd echter ook aangetoond dat vooral plaatselijke initiatieven op kleine schaal aan de basis liggen van systemische veranderingen.

Er moet op een open en actieve manier worden benadrukt dat de effecten en het impact van afvalbeheer sterk verbonden zijn met de publieke gezondheid, klimaatverandering en duurzame ontwikkeling. Afvalbeheer mag zich niet op een eiland bevinden. We moeten deze verwevingen erg duidelijk maken om afvalbeheer hoger op de politieke agenda te krijgen. De Milieuvergadering van de Verenigde Naties (UNEA, United Nations Environment Assembly) zal in dit proces een belangrijke rol spelen. Bij de volgende vergadering in Nairobi zullen ministers uit alle uithoeken van de wereld samenkomen om een politiek bewustzijn te creëren. Ook worden nu al de voorbereidingen getroffen voor een VN-resolutie over het belang van afvalbeheer. 

Wij hebben het Global Waste Management Outlook (GWMO, het vooruitzicht op globaal afvalbeheer van de Verenigde Naties) momenteel voor ons liggen. De oefening heeft aangetoond dat gegevensverzameling aan de basis ligt van doelgericht handelen. Wij moeten op regionaal niveau gelijkaardige analyses ontwikkelen en ISWA wil bij dit proces ondersteuning bieden. We beseffen echter ook dat er nood is aan meer transparantie in de sector om nuttige gegevens te kunnen verzamelen.

Ik verwacht dat jullie allemaal, samen met ISWA, dit GWMO-rapport en de conclusies van deze conferentie zullen doorgeven aan politici, ondernemers, studenten en het grote publiek. In het Global Waste Management Outlook staat een lijst concrete handelingen, die duidelijk aangeven welk pad moet worden bewandeld.

Laten we onze grondstoffen en ons afval zo goed mogelijk gebruiken."

Website: http://iswa2015.org/

 

Prof. Dr. Karl Vrancken
Wetenschappelijk voorzitter van het ISWA2015 World Congress