Send by email

Kan de digitale transformatie van onze maakindustrie voor een nieuwe dynamiek zorgen? Het is alleszins de belangrijke opdracht van het in 2014 opgerichte Strategisch Onderzoekscentrum Flanders Make. Tezamen met het al langer lopende Agoria/Sirris initiatief Made Different en het Factory of the Future 4.0 concept moet het productiebedrijven lokaal helpen verankeren.

Hoe definiëren jullie INDUSTRY 4.0?

Dr. ir. Dirk Torfs, CEO, Flanders Make vzw: Industry 4.0 is een breed begrip. Onze definitie is de digitale transformatie die de maakindustrie dient te ondergaan om een oplossing te bieden op de uitdagingen van morgen. Maximale wendbaarheid, grote flexibiliteit en connectiviteit op alle vlakken moet leiden tot een extreme klantgerichtheid, zodat producten en processen zich aanpassen om een antwoord te bieden op de “mass customisation” trend.

Paul Peeters, Lead Expert Innovation, Agoria vzw: Industry 4.0 komt er samengevat op neer dat maakbedrijven in staat zijn zichzelf te reorganiseren om op die manier steeds sneller en met meer intelligentie op veranderende markt-eisen te antwoorden op basis van geavanceerde netwerken.

Het digitaliseren van productie biedt bovendien belangrijke opportuniteiten: een toename van de responsiviteit, het versterken van een klantgerichte aanpak, en het opzetten van nieuwe diensten op basis van nieuw voorhanden productiegegevens. Het is een trend die we niet langs ons kunnen neerleggen.

Wat is de missie van Flanders Make en Made Different?

Dirk Torfs: De missie van Flanders Make is om de lange termijn internationale competitiviteit van de Vlaamse maakindustrie te versterken. Dat doen we door uitmuntend, industrieel relevant pre-competitief onderzoek uit te voeren op het vlak van mechatronica, productontwikkelingsmethoden en geavanceerde productietechnologieën. We bouwen een ecosysteem op waarbij industrie en kennisinstellingen nauw samenwerken om de resultaten van basisonderzoek te vertalen naar concrete toepassingen die leiden tot product- en procesinnovaties.

Paul Peeters: De missie van Made Different is om de Belgische maakbedrijven te helpen in het verankeren en het verder uitbouwen van hun lokale aanwezigheid, en dit in een context van hoge (loon)kosten en een globale concurrentie. Hiervoor werd een Factory of the Future 4.0 concept uitgewerkt waarbinnen o.a. een zo efficiënt mogelijk materiaal- en energieverbruik centraal staan :

Bedrijven worden in hun evolutie tot deze Factory of the Future 4.0 status intensief begeleid langsheen 7 transformatie-assen, waaronder de transformatie naar eco-productie  :

Cleantech omvat die technologieën die ons toelaten te produceren met minder energie, minder grondstoffen en minder schade aan het milieu. Welke kruisbestuiving zien jullie dan tussen Industry 4.0 en Cleantech?

Dirk Torfs: Het huidige onderzoek voor de toekomstige producten en bedrijfsprocessen past volledig in de “cleantech” filosofie. Bedrijven willen de performantie van hun producten verhogen om competitief te blijven en te kunnen concurrenten op een wereldmarkt. Maar de aandacht voor het efficiënt omgaan met energie en grondstoffen is ook steeds aan de orde. De verhoogde rekencapaciteit zorgt voor steeds betere producten en modelgebaseerde ontwerpen die het gebruik/verbruik van energie en grondstoffen optimaliseren. De klant en zijn productie staan hierbij centraal. Onze export zorgt voor een belangrijke bijdrage aan de wedloop om steeds sneller en efficiënter te produceren.

Innovatie staat centraal bij vele van onze bedrijven. Samenwerken is een echt wel een werkwoord in de Vlaamse industrie. Flanders Make stimuleert deze samenwerking en de innovatie door actief en systematisch bedrijven in contact met elkaar te brengen en te laten samenwerken rond thema’s waarin kruisbestuiving centraal staat. Bedrijven leren van elkaar en helpen mekaar innoveren. De overheid ondersteunt deze activiteit via subsidies vanuit een triple helix samenwerking. 

Het onderzoek van Flanders Make is opgebouwd rond acht onderzoeksprogramma’s. De verschillende programma’s dragen ieder op zich bij aan drie gemeenschappelijke doelstellingen: “economical value”, “ecology” en “enjoyment”. De industrie 4.0 producten en processen moeten een balans vinden tussen de creatie van economische meerwaarde aan de regio, het land en de wereld, de milieu-impact te minimaliseren en de vreugde van de werknemers te verhogen. Een flexibele productie is pas mogelijk als mens en machine samenwerken in een optimale synergie die de sterktes van mens en machine combineert en de productdiversiteit maximaliseert.  

Paul Peeters: Voorlopen in eco-productie biedt bedrijven competitieve voordelen, zowel op het vlak van kostenreductie, risicobeperking inzake grondstoffen en energiebevoorrading, als inzake maatschappelijk verantwoord imago.

Een duurzame productie beschikt over een veerkrachtig productiesysteem in functie van de beschikbaarheden van grondstoffen en hulpstoffen. Deze systemen zijn in staat de materialenkringloop te sluiten om zo optimale effectiviteit van het grondstoffengebruik na te streven. Het productiesysteem streeft ernaar om het energieverbruik drastisch te reduceren en hernieuwbare energiebronnen aan te wenden. Gebruik van fossiele brandstoffen wordt tot een minimum beperkt.

Echte Factories of the Future zijn doordrongen van het belang van de milieu-impact van hun activiteiten en streven voortdurend naar het reduceren van hun ecologische voetafdruk van hun processen en hun producten en diensten. Door de milieu-impact van elke fase van de levenscyclus van hun producten en diensten in kaart te brengen, vinden deze bedrijven de hefbomen om de milieu-impact van grondstof- en energiegebruik te minimaliseren.

Made Different bevat een aantal pijlers. Welke pijlers illustreren goed de link met cleantech. Kan je enkele voorbeelden van bedrijven noemen die op die pijlers werken? Slagen zij erin stevig te internationaliseren (FCA is internationalisatieplatform Vlaamse cleantech industrie)?

Dirk Torfs: De bedrijven waarmee we samenwerken zijn technologieleiders in hun sector. Dit betekent dat ze steeds de beste moeten zijn in hun klas om het verschil te maken. Enkel op deze manier kunnen ze opereren en het verschil maken in een internationale omgeving. Onze leden zetten maximaal in op innovatie om hun positie te behouden en zelfs te versterken.

Een belangrijke pijler voor de aanpassing van de “digitale” industrie is de beschikbaarheid van goed opgeleid personeel, maar ook de flexibele inzetbaarheid van personeel rekening houdend met het opleidingsniveau. We beschikken vandaag al over mogelijkheden om de instructies voor medewerkers te digitaliseren. Zo worden ze ondersteund in de productie waarbij de cognitieve belasting minimaal is en er een aangepaste ondersteuning is afhankelijk van de mogelijkheden van de medewerker.

Paul Peeters: Binnen de Made Different transformatiepijler Eco-productie dienen Belgische maakbedrijven te evolueren naar volgende status :

  • Optimale milieu-impact reductie over de gehele waardeketen veelal door verregaande ketensamenwerkingen, industriële symbiose, sluiten van de materiaalkringlopen,…

    • Significante investeringen in toptechnologie of sleutelpartnerschappen kunnen een kenmerk hiervan zijn.

  • De rol van de fabriek in het volledige productlevenscyclus wordt geoptimaliseerd.

    • Bijvoorbeeld door product-dienstsystemen (productterugname, productupgrades, productherstellingen, productherwerking,…) aan te bieden en materiaalkringlopen te sluiten.

    • Bijvoorbeeld investeren in lokale voedingsingrediënten met lage milieu-impact voor voedingsproducten, nevenstromen gevaloriseerd voor voedingstoepassingen  

  • De fabriek neemt een actieve rol in zijn (interafhankelijk) netwerk van actoren om de totale milieu-impact van de keten te reduceren of zelf een positieve bijdrage te leveren aan het milieu.

De voorbeelden die we zouden kunnen aanhalen zijn talrijk. Denk maar aan VAN HOECKE N.V. , expert in functioneel meubelbeslag. Zij bekwamen een speciale licentie voor het reduceren van het volume van lades tot de absolute massa (uitschakelen van luchtkamers), de zogenaamde TA’OR BOX waarvoor in samenwerking met het Zweedse kenniscentrum Välinge een proces werd ontwikkeld met oorsprong in de vloerbedekking. De gezamenlijk ontwikkelde licentie is de eerste die op die manier wereldwijd omgezet wordt in een meubeltoepassing. Door het ontwikkelen van een speciale techniek bij TA’OR BOX kunnen zij naast het inzetten van fineer ook nog een verdere reductie van edele houtsoorten doorvoeren door een binnenzijde in een neutrale kleur aan te bieden (geen fineer). Deze techniek slaagt er in om materialen met een lagere ecologische voetafdruk een hogere waarde perceptie te geven.  Ook het Clip-front patent laat een gepatenteerde frontbevestiging toe waardoor het gebruikte materiaal per lade met minimaal 20% verlaagt. Ladesystemen kunnen daardoor 3zijdig in plaats van 4zijdig aangeboden worden.

In het kader van het Made Different project hebben we hierover trouwens een inspirerend filmpje ter beschikking: Van Hoecke NV.  Ander voorbeeld is ED&A, dat elders in deze nieuwsbrief aan bod komt, en TE Connectivity. Bij deze laatste krioelt het van de eco-productie concepten. Denk maar aan de biologische ontvetter in molding, warmte uit koelwater voor Plating, warmterecuperatiebatterijen 11CL,  warmterecuperatie van de lagedrukcompressoren voor het magazijn Plating, hergebruik van de kunststoffen afkomstig van aanspuitkanalen. TE Connectivity behaalde trouwens 6x het Charter ‘Duurzaam ondernemen’.

We willen de maakindustrie in Europa terug een dynamiek geven. Welke bijdrage kan Cleantech leveren?

Dirk Torfs: De maakindustrie in België en Vlaanderen kreeg de laatste jaren grote klappen. Dit uit zich vooral in het aandeel in het BBP maar ook in de werkgelegenheid. Maar we hoeven de moed niet op te geven. Volgens een studie van Roland Berger is België goed geplaatst om terug haar plaats van weleer in te nemen in het landschap. We moeten maximaal inzetten op de digitale transformatie van de industrie. Dit betekent het omarmen van het gebruik van digitale data, de implementatie van automatisering, het zorgen van connectiviteit van producten en processen en de digitale verbondenheid van klanten. Hiertoe moeten we inzetten op:

  • Digitale engineering van producten en processen, m.a.w. het doorgedreven gebruik van modellen bij het ontwerp en de optimalisatie ervan.
  • Het zoeken naar nieuwe businessmodellen door het gebruik van “big data” en “data science” om nieuwe diensten aan te bieden aan de klanten, zodat hun efficiëntie en hun effectiviteit van de productie verhoogt.
  • Het automatiseren van de productie zodat de output per medewerker verhoogt en bijgevolg de impact van personeelskosten daalt.
  • Een grotere connectiviteit waarbij flexibiliteit ontstaat om een productie snel en efficiënt te kunnen aansturen zonder grote ingrepen.

De toekomstige productie optimaliseert mens, machine, maar ook de grondstoffen en het energiegebruik. Door de verhoogde aandacht voor ecologie en vraag naar een snellere beschikbaarheid gebeurt de productie van morgen steeds meer lokaal. Dus in de regio waar er geconsumeerd wordt. Het is/wordt onaanvaardbaar om te produceren op plaatsen die veel transportkilometers en tijd kosten om de afgewerkte producten naar hun bestemming te brengen.

Paul Peeters: De cleantech bijdrage zou zich voor maakbedrijven bij voorkeur situeren binnen :

  • Significante afname in materiaal- en energie verbruik.
  • Afhankelijkheid van niet-duurzame energie, grondstoffen, hulpstoffen en water worden systematisch gereduceerd.
    • Vb: reductie gebruik van  fossiele brandstoffen ten voordele van hernieuwbare energie, gebruik van hernieuwbare grondstoffen
  • Een veerkrachtige robuuste organisatie die de gevolgen van klimaatveranderingen en uitputting van de hulpbronnen succesvol kan doorstaan.
    • Vb: voorkomen van en anticiperen op brownout (back up plannen), maatregelen tegen overstromingsgevaar, risico van toeleverketen in kaart gebracht,…
  • De onderlinge relaties tussen de fabriek van de toekomst, product van de toekomst en business van de toekomst worden steeds optimaler geïntegreerd.
    • Vb: productlevensduurverlenging door aangepast productontwerp en product-dienst combinatie, voedselverliezen in de plant of in de keten geminimaliseerd en reststromen hoogwaardig gevaloriseerd.
  • Bijkomende verwezenlijkingen op vlak van mens, cultuur, maatschappij worden omarmd.
    • Vb: steun aan NGO’s actief in natuurbehoud, (laten) aanplanten van bomen, vergroten biodiversiteit, ondersteuning werknemersinitiatieven, ... 

De Eco-Productie pijler binnen Made Different: kostenefficiëntie en verlaagde ecologische impact als voordelen van hybride bewerkingstechnologie. Meer info hier.

 

Kortere productietijd en milieuvriendelijker procedé voor verlijmde designkleding. Meer info hier.

CONTACT


Dr.ir. Dirk Torfs
CEO - Flanders Make
Oude Diestersebaan 133, 3920 Lommel
T: +32 11 790 590
E: dirk.torfs@flandersmake.be
W: www.flandersmake.be

 


Paul Peeters
Lead Expert Innovation - Agoria
August Reyerslaan 80, 1030 Brussel
T: +32 473 75 75 40
E: paul.peeters@agoria.be
W: www.madedifferent.be