Send by email

Vlaanderen is begiftigd met maar liefst 4 zeehavens van top-niveau. Allen blijken ze per saldo schitterende groeicijfers te kunnen voorleggen, en gaan wereldwijd samenwerkingsverbanden aan. Naast gemeenschappelijke parameters, heeft elke haven zijn troeven en specialismen! We stelden hierover enkele vragen aan Francis Rome, voorzitter van de Vlaamse Havencommissie

Wat is de rol van de Vlaamse Havencommissie?

Francis Rome – voorzitter Vlaamse Havencommissie - De Vlaamse Havencommissie (VHC) moet een bijdrage leveren tot het Vlaamse havenbeleid en ze doet dat door de Vlaamse regering te adviseren over dossiers die een impact hebben op de havens. De VHC heeft bijvoorbeeld over heel wat investeringsdossiers een advies gemaakt, zoals het Kluizendok in Gent, de Kieldrechtsluis in Antwerpen of de LNG-steiger in Zeebrugge. Ook over de 2 recente “complexe projecten”, nl. over een nieuwe  toegang tot de achterhaven van Zeebrugge en over extra containercapaciteit voor de haven van Antwerpen, heeft de VHC geadviseerd. De VHC heeft ook heel het Europese haven- en vervoersbeleid opgevolgd en hierover tientallen adviezen gemaakt. Voorts adviseert de VHC over nieuwe regelgeving: ontwerpbesluiten, ontwerpdecreten, e.d. voor zover die mogelijk een impact hebben op de Vlaamse havens.  In 2014 hebben we een memorandum gemaakt in het kader van de toenmalige verkiezingen, met daarin onze wenslijst voor het havenbeleid. Voor de verkiezingen in 2018 zullen we dergelijke oefening allicht opnieuw doen. 

Hoe verhouden de 4 zeehavens zich tot elkaar?

Francis Rome – De verhoudingen tussen de havens zijn op verschillende manieren uit te drukken, bijvoorbeeld tonnen overslag, toegevoegde waarde of werkgelegenheid. Als we het bij de tonnen overslag houden om de grootte van de havens aan te duiden dan is Antwerpen duidelijk de grootste haven, Zeebrugge en Gent zijn middelgroot en Oostende is de kleinere Vlaamse haven. In de haven van Antwerpen werd in 2016 in totaal 214,1 miljoen ton geladen en gelost. Dat is 2,7% meer dan in 2015. Vooral de behandeling van vloeibaar massagoed en containers liet sterke groeicijfers optekenen. Voor containers werd voor het eerst de kaap van 10 miljoen TEU overschreden. De haven van Gent registreerde in 2016 een sterke stijging van de goederenoverslag via de zeevaart van 10,3% tegenover 2015. De groei situeerde zich vooral bij de vloeibare bulk, maar ook droge bulk en overig stukgoed namen toe. Het totaal kwam op 29,1 miljoen ton. Zeebrugge noteerde in 2016 een kleine afname van de trafiek tot een totaal van 37,8 miljoen ton (-1,3%). De overslag van vloeibare bulk en containers daalde, maar dit werd grotendeels gecompenseerd door trafiektoename bij droge bulk, ro/ro en conventioneel stukgoed. In Zeebrugge werd wel een record aantal nieuwe auto’s behandeld: 2,8 miljoen stuks, waarmee deze haven zijn positie als grootste autohaven ter wereld verstevigt. Oostende is met 1,5 miljoen ton een kleine haven, maar de activiteiten zijn de laatste jaren verschoven van puur maritieme naar offshore-activiteiten, bouw en onderhoud van de windmolens op zee dus.

Onze havens doen het erg goed, er wordt hard gewerkt en ze zetten mooie resultaten neer.

Totale overslag Vlaamse havens, 1980-2016, in 1000 ton

Naast deze vergelijking van obligate parameters, legt elk van onze 4 zeehavens wel degelijk andere accenten. Hou zou je de 4 zeehavens als complementair ten opzichte van elkaar kunnen omschrijven?

Francis Rome – Antwerpen is een grote polyvalente haven, landinwaarts gelegen, belangrijk voor zowel industrie als overslag. De haven herbergt de grootste chemische cluster van Europa. Wat overslag betreft is Antwerpen belangrijk in de overslag van containers: marktleider in 5 van de 6 vaargebieden, toegankelijk voor de grootste containerschepen. Voorts een enorme overdekte opslagcapaciteit, en thuis in quasi alle belangrijke goederenstromen, zoals fruit, woudproducten, vloeibare bulk, auto’s, staal, landbouwproducten, energiegassen, enz. Antwerpen is ook de belangrijkste koffiehaven ter wereld. Midden 2016 is de Kieldrechtsluis, de grootste sluis ter wereld met een lengte van 500 meter, ingehuldigd in aanwezigheid van Koning Filip.      

De haven van Gent is eveneens een industriële haven, met vooral staalnijverheid en auto-industrie. De overslag bestaat voor een groot deel uit ijzererts, steenkool, graan, bouwmaterialen, dierlijke en plantaardige oliën. Belangrijk voor de toekomst van de haven is de nieuwe zeesluis in Terneuzen, waarvan de planning in de laatste fase zit (externe website). Die nieuwe sluis zal de toegang verbeteren en de haven bereikbaar maken voor grotere schepen. De start van de bouw wordt verwacht in 2017. De werken zullen vier tot vijf jaar duren.

De haven van Zeebrugge is onze grootste kusthaven, met belangrijke shortsea roll-on roll-off verbindingen naar Groot-Brittannië, het Iberisch schiereiland en Scandinavië. Ook containers worden er verscheept, zowel roll-on roll-off als diepzeecontainers. Voorts worden heel wat voedingsproducten behandeld en uiteraard is Zeebrugge bekend omwille van zijn LNG-installatie in de voorhaven en de behandeling van nieuwe auto’s. Jaarlijks lopen ook heel wat cruiseschepen de haven aan.  

De haven van Oostende focust zich sinds 2008 op offshore-activiteiten en hernieuwbare energie-industrie. Ze is thuisbasis, niet alleen voor de grote offshore energie actoren, maar ook voor een krachtig ecosysteem van service experts voor de zogenaamde Blue Growth.

Onze lezers verwachten ook een indicatie van cleantech en duurzame ontwikkeling in de Vlaamse zeehavens. Vallen op dat vlak initiatieven op?

Francis Rome – Alle initiatieven opsommen is onmogelijk. Er zijn ook hier enkele accenten te melden. Bij Oostende denk ik aan de al genoemde Blue Growth. Zeebrugge heeft een focus op LNG. Gent is toegangspoort tot Flanders Biobased Valley, en Antwerpen plant een Engineered Solutions Centre ten behoeve van de (petro-)chemische en maritieme industrie. Daar zal ongetwijfeld een belangrijke plek zijn voor duurzame herstel- en nieuwbouw technologieën, om maar één voorbeeld te noemen. Verder zijn er enkele facetten die alle havens gemeen hebben. Een voorbeeld is de Onshore Power Supply, of walstroom. Die maakt mogelijk dat schepen elektrische stroom gebruiken wanneer ze aangemeerd liggen. Verder zijn ze samen ook visionair bezig in het Flanders Recycling Hub initiatief.  In dit project willen we van Vlaanderen en de Vlaamse havens een draaischijf maken voor materialenstromen en recyclageactiviteiten. Met dit initiatief, waarvoor we samenwerken met de Openbare Afvalstoffenmaatschappij (OVAM), VITO en  27 Vlaamse bedrijven, positioneren we Vlaanderen als wereldspeler in de verwerking van afval- en materialenstromen. Elke regio zou deze rol kunnen claimen, maar er komen natuurlijk ook overzeese logistieke kwesties bij kijken.  Met hun unieke en centrale ligging zijn onze havens de ideale logistieke draaischijf om ook effectief de rol op te nemen. Bovendien beschikken ze over infrastructuur en terreinen voor recyclageactiviteiten. Door stromen aan te trekken via de havens geven we niet alleen onze eigen materialensector een boost, maar zal er vanuit de havens ook een heuse industriële materialenlogistiek op gang komen, zowel internationaal als lokaal en regionaal.

Website:  www.vlaamsehavencommissie.be

CONTACT


Francis Rome

Voorzitter
Vlaamse Havencommissie
Wetstraat 34 – 36, 1040 Brussel
T: +32 2 20 90 111
E: info@vlaamsehavencommissie.be